- · 61 znajomych
-
86 obserwujących
Akceptacja ciała czy obojętność wobec zdrowia? Czy naturyzm trochę zapomniał o ruchu?
Kiedy akceptacja ciała staje się trudnym pytaniem?
Niedawno jeden z użytkowników naszego portalu poruszył w dyskusji temat, który na pierwszy rzut oka może wydawać się dość prosty, ale po chwili zastanowienia okazuje się znacznie bardziej złożony. Zwrócił uwagę na to, że na plażach i w ośrodkach naturystycznych coraz częściej można spotkać osoby z nadwagą i słabą kondycją fizyczną. Zastanawiał się przy tym, czy współczesne rozumienie akceptacji własnego ciała nie stało się czasami wygodnym usprawiedliwieniem dla zaniedbywania zdrowia. Zasugerował również, że większy nacisk na aktywność fizyczną i zdrowy styl życia mógłby uczynić naturyzm atrakcyjniejszym dla młodszego pokolenia.
To interesująca obserwacja, choć oczywiście nie musimy zgadzać się ze wszystkimi wnioskami autora. Samo postawienie takiego pytania jest jednak dobrą okazją, żeby przyjrzeć się pewnej kwestii, o której w naturystycznym środowisku nie mówi się chyba zbyt często.
Przecież jednym z fundamentów współczesnego naturyzmu jest akceptacja własnego ciała. Nie chodzi o to, żeby wszyscy wyglądali podobnie, mieli sportowe sylwetki, idealnie płaskie brzuchy czy skórę pozbawioną najmniejszych niedoskonałości. Wręcz przeciwnie! Na naturystycznej plaży powinno być miejsce dla ludzi o różnych kształtach, w różnym wieku i z różnymi doświadczeniami. Bez konieczności ukrywania brzucha, rozstępów, blizn, zmarszczek czy innych cech, które tak często stają się źródłem kompleksów w codziennym życiu.
I bardzo dobrze, że tak jest. W końcu trudno mówić o wolności, jeśli przed wyjściem na plażę trzeba najpierw spełnić jakieś niepisane wymagania dotyczące wyglądu.
Ale tutaj pojawia się pewien paradoks. Czy akceptowanie siebie oznacza, że powinniśmy bezwarunkowo zaakceptować również wszystkie swoje nawyki, nawet jeśli nie służą naszemu zdrowiu? Czy skoro nie musimy już wstydzić się własnego brzucha, możemy całkowicie przestać interesować się kondycją organizmu? A może troska o siebie jest właśnie jednym z przejawów szacunku do własnego ciała?
Warto przy tym uważać, żeby nie pomylić dwóch zupełnie różnych spraw. Akceptacja wyglądu nie jest tym samym co rezygnacja z dbania o zdrowie. Nie każdy, kto ma nadwagę, prowadzi siedzący tryb życia, podobnie jak nie każda szczupła osoba może pochwalić się dobrą kondycją. Na podstawie samego wyglądu trudno przecież ocenić, jak ktoś o siebie dba i z jakimi ograniczeniami musi się mierzyć.
Nie chodzi nam zatem o to, żeby na naturystycznych plażach pojawiły się dodatkowe kryteria wstępu w postaci obwodu pasa czy wyników testu Coopera. Nie zamierzamy również przekonywać nikogo, że naturysta powinien biegać maratony albo codziennie odwiedzać siłownię. 😉
Chcemy natomiast zastanowić się, czy w naszej współczesnej filozofii naturystycznej nie warto znaleźć nieco więcej miejsca na aktywność, zdrowie i świadomą troskę o organizm. Czy akceptacja własnego ciała i chęć poprawiania jego sprawności rzeczywiście stoją ze sobą w sprzeczności?
Być może odpowiedź jest znacznie prostsza, niż nam się wydaje. Zanim jednak spróbujemy ją znaleźć, warto cofnąć się nieco w czasie i przypomnieć sobie, jakie idee przyświecały ludziom, którzy tworzyli fundamenty dawnego ruchu naturystycznego.
Naturyzm miał kiedyś nieco więcej do zaoferowania niż samo zdejmowanie ubrań
Żeby zrozumieć, skąd wzięło się przekonanie, że naturyzm powinien łączyć się ze zdrowym i aktywnym stylem życia, warto na chwilę cofnąć się do jego historycznych korzeni. Okazuje się bowiem, że dla wielu pionierów tego ruchu nagość była tylko jednym z elementów znacznie szerszej filozofii.
Szczególnie ważny był tutaj niemiecki ruch Lebensreform, czyli reforma życia, rozwijający się w drugiej połowie XIX wieku i na przełomie XIX i XX stulecia. Była to dość różnorodna inicjatywa społeczna, której uczestnicy sprzeciwiali się niektórym negatywnym skutkom industrializacji, urbanizacji i coraz bardziej siedzącego trybu życia. Szukali zdrowszych sposobów funkcjonowania, większej bliskości przyrody i bardziej naturalnego podejścia do codzienności.
W kręgu tych zainteresowań znajdowały się między innymi odpowiednia dieta, wegetarianizm, ograniczanie używek, naturalne metody leczenia, reforma ubioru, gimnastyka, kąpiele słoneczne i powietrzne. Z czasem w tym szerokim nurcie zaczęły rozwijać się również idee związane z nagością i swobodnym obcowaniem z naturą. Nie był to jednak jeden uporządkowany ruch z identycznym programem dla wszystkich. Poszczególne środowiska różniły się poglądami, motywacjami i sposobem realizowania swoich założeń.[1]
Z tego klimatu ideowego wyrosła między innymi niemiecka Freikörperkultur, znana powszechnie jako FKK, czyli kultura wolnego ciała. Jej zwolennicy przekonywali, że ciało nie powinno być traktowane jak coś, co należy nieustannie ukrywać pod warstwami odzieży. Kontakt ze słońcem, świeżym powietrzem i przyrodą miał sprzyjać zdrowiu, a nagość stawała się sposobem wyrażania bardziej naturalnego stosunku do własnego organizmu.
Warto przy tym pamiętać, że ówczesne wyobrażenia o zdrowiu nie zawsze odpowiadały dzisiejszej wiedzy medycznej. Niektórym praktykom przypisywano właściwości lecznicze, których współczesna nauka nie potwierdza. Nie zmienia to jednak faktu, że aktywność fizyczna, gimnastyka i przebywanie na świeżym powietrzu zajmowały ważne miejsce w wielu środowiskach związanych z kulturą ciała.
Warto również wspomnieć o gimnastyce wykonywanej nago. Nie chodziło wyłącznie o możliwość ćwiczenia bez krępującego ruchy ubrania. Dla części zwolenników FKK była to wręcz praktyczna realizacja przekonania, że ciało powinno być rozwijane, wzmacniane i traktowane jako naturalna część człowieka, a nie powód do wstydu.[2]
Nie oznacza to jednak, że dawna kultura FKK była wolna od sprzeczności. Wręcz przeciwnie! W niektórych jej odłamach promowano określony ideał męskiego i kobiecego ciała: szczupłego, opalonego, wysportowanego i harmonijnie zbudowanego. Gimnastyka miała więc nie tylko poprawiać sprawność, ale również kształtować sylwetkę odpowiadającą ówczesnym wyobrażeniom o pięknie. Można zatem powiedzieć, że dawna kultura wolnego ciała nie zawsze była tak wolna od oceniania wyglądu, jak mogłoby się nam dzisiaj wydawać.[3]
W kolejnych dekadach naturyzm rozwijał się w różnych krajach i przyjmował rozmaite formy. Zmieniały się warunki społeczne, obyczaje i oczekiwania samych uczestników. Współcześnie dla jednych najważniejszy jest kontakt z przyrodą i aktywny wypoczynek, dla innych możliwość swobodnego opalania się, odpoczynku i akceptowania własnego ciała. Nie wszyscy muszą też podzielać tę samą filozofię życia.
I chyba właśnie tutaj znajduje się istota naszego dzisiejszego dylematu. Nie chodzi o to, żeby bezkrytycznie przywracać dawne ideały ani przekonywać kogokolwiek, że prawdziwy naturysta powinien ćwiczyć gimnastykę przed śniadaniem. Historia pokazuje nam jednak, że naturyzm miał kiedyś znacznie szersze ambicje niż samo propagowanie publicznej nagości.
Może więc warto zastanowić się, czy niektóre z tych dawnych wartości, szczególnie troska o zdrowie, ruch i bliskość natury, nie zasługują na nieco więcej uwagi również dzisiaj?
Jak zmieniło się nasze rozumienie naturyzmu?
Gdy przyjrzymy się współczesnemu naturyzmowi, szybko zauważymy, że trudno zamknąć go w jednej definicji. Dla jednych jest przede wszystkim sposobem na odpoczynek i oderwanie się od codzienności. Dla innych oznacza akceptację własnego ciała, przełamywanie wstydu i uwolnienie się od społecznych oczekiwań dotyczących wyglądu. Są również osoby, dla których najważniejszy pozostaje kontakt z przyrodą, aktywność na świeżym powietrzu i możliwość spędzania czasu bez ubrań w naturalnym otoczeniu.
Wszystkie te podejścia mogą się ze sobą łączyć, ale nie muszą. Ktoś może uwielbiać naturystyczne wyjazdy rowerowe, piesze wędrówki czy pływanie, podczas gdy ktoś inny najchętniej spędzi cały dzień na plaży z książką w ręku. Jeden będzie szukał w naturyzmie sposobu na aktywne życie, drugi przede wszystkim spokoju i odpoczynku. Czy któremuś z nich należy się mniej miejsca w naszym środowisku? Raczej nie.
Można jednak odnieść wrażenie, że w ostatnich latach coraz większy nacisk kładziemy na akceptację nagości i własnego wyglądu, a nieco rzadziej mówimy o pozostałych elementach dawnej filozofii naturystycznej. W dyskusjach często pojawiają się kwestie kompleksów, przełamywania barier, swobody na plaży czy prawa do pokazywania ciała bez obawy przed oceną. To ważne tematy, szczególnie w świecie, w którym wygląd człowieka bywa nieustannie komentowany i porównywany z wyidealizowanymi obrazami z mediów.
Nie ma zresztą niczego złego w tym, że współczesny naturyzm mocniej podkreśla akceptację ciała. Dla wielu osób właśnie to jest najważniejszym powodem, dla którego po raz pierwszy decydują się odwiedzić plażę naturystyczną. Możliwość przekonania się, że ludzkie ciała są różnorodne, a niedoskonałości nie stanowią żadnego powodu do wstydu, może być naprawdę uwalniająca.
Nie oznacza to jednak, że pozostałe wartości muszą zniknąć w cieniu tej jednej, choć bardzo istotnej idei.
Nie oznacza to również, że naturyzm musi mieć jeden obowiązujący scenariusz. Nie każdy musi uprawiać sport, organizować piesze wycieczki czy brać udział w grupowych zajęciach. Nie każdy nawet musi uważać naturyzm za najważniejszą filozofię swojego życia. Dla części osób będzie to po prostu przyjemna forma rekreacji. Międzynarodowa Federacja Naturystyczna (INF-FNI) również dostrzega tę różnorodność, wskazując na szerokie spektrum uczestnictwa – od osób traktujących naturyzm jako ważny element codziennego życia po tych, którzy korzystają z niego okazjonalnie podczas wakacji czy wizyt na plaży.[4]
Warto przy tym przypomnieć, że oficjalna definicja naturyzmu przyjęta przez INF-FNI w 1974 roku mówi o sposobie życia w harmonii z naturą, charakteryzującym się wspólną nagością oraz poszanowaniem siebie, innych ludzi i środowiska.[5] Nie znajdziemy tam wymogu posiadania sportowej sylwetki, regularnego trenowania ani prowadzenia określonego trybu życia.
I chyba dobrze, że tak jest. Naturyzm nie powinien zamieniać się w zestaw obowiązków, które trzeba zaliczyć, zanim otrzymamy prawo do zdjęcia ubrania.
Nie oznacza to jednak, że nie możemy dyskutować o tym, jakie wartości chcielibyśmy mocniej promować. Różnorodność nie musi przecież oznaczać rezygnacji z aktywności, zdrowia czy kontaktu z przyrodą. Możemy mieć plaże pełne osób odpoczywających na leżakach, a jednocześnie organizować wycieczki rowerowe, wspólne spacery, pływanie czy inne formy aktywnego wypoczynku.
Być może więc nie tyle zmieniliśmy naturyzm, ile poszerzyliśmy sposób jego rozumienia. I nie ma w tym nic złego, dopóki pamiętamy, że nagość jest tylko jednym z elementów tej idei, a każdy może odnaleźć w niej coś nieco innego.
Pozostaje jednak pytanie, czy w tej różnorodności nie zaczęliśmy czasami zapominać o pewnych wartościach, które mogłyby wzbogacić nasze współczesne doświadczenie naturystyczne. O tym, jak łatwo pomylić akceptację ciała z ocenianiem jego wyglądu, porozmawiamy w kolejnym rozdziale.
Brzuch na plaży nie jest wynikiem badań lekarskich
Wróćmy na chwilę do obserwacji, od której rozpoczęliśmy nasze rozważania. Autor dyskusji zwrócił uwagę na coraz częściej spotykane na plażach i w ośrodkach naturystycznych osoby z nadwagą i otyłością. Można oczywiście dyskutować o tym, czy rzeczywiście jest to zjawisko nasilające się w ostatnich latach, ale jego uwaga prowadzi nas do ważniejszego pytania: czy na podstawie wyglądu innych ludzi możemy wyciągać wnioski dotyczące ich zdrowia i stylu życia?
Na plaży widzimy przede wszystkim ciało. Widzimy brzuch, uda, ramiona, sylwetkę i sposób poruszania się. Nie widzimy natomiast wyników badań, historii chorób, przyjmowanych leków, ograniczeń ruchowych ani codziennych nawyków. Nie wiemy, czy ktoś regularnie spaceruje, pływa, ćwiczy, czy może zmaga się z problemami zdrowotnymi, które utrudniają mu aktywność. Nie znamy też jego życiowych doświadczeń.
Szczupła sylwetka nie jest przecież automatycznym dowodem dobrego zdrowia, podobnie jak większa masa ciała nie pozwala nam samodzielnie ocenić kondycji konkretnej osoby. Można być szczupłym, ale mieć bardzo słabą wydolność, prowadzić siedzący tryb życia i zmagać się z różnymi problemami metabolicznymi. Można też mieć nadwagę, a jednocześnie być osobą aktywną, sprawną i dbającą o swoje zdrowie.
Oczywiście nie oznacza to, że możemy całkowicie zignorować medyczne znaczenie otyłości. Jest ona uznawana za przewlekłą chorobę i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wielu powikłań, między innymi cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia czy niektórych nowotworów.[6] Warto jednak odróżnić wiedzę medyczną od oceniania przypadkowo spotkanych ludzi. Jedno jest informacją o zagrożeniach zdrowotnych, drugie – często nieuprawnionym wnioskiem wyciągniętym na podstawie wyglądu.
Podobnie trzeba rozdzielić kilka pojęć, które w codziennych rozmowach bywają wrzucane do jednego worka. Masa ciała nie jest tym samym co sprawność fizyczna. Sprawność nie oznacza automatycznie dobrego stanu zdrowia, a brak widocznej aktywności na plaży nie świadczy o tym, że ktoś na co dzień unika ruchu. Ktoś może przez kilka godzin leżeć na ręczniku, a następnego dnia przejść kilkanaście kilometrów po górach. Nie ma obowiązku prezentowania swojej kondycji między parawanem a koszem plażowym.
Jest w tym wszystkim jeszcze jedna ciekawa sprzeczność. Naturyzm często przedstawiamy jako przestrzeń wolną od oceniania ludzkiego wyglądu. Zachęcamy do porzucenia kompleksów, akceptowania różnorodności i uwolnienia się od narzuconych kanonów piękna. Tymczasem wystarczy czasami poruszyć temat nadwagi, żeby pojawiły się komentarze o zaniedbaniu, lenistwie czy braku samodyscypliny.
Czy nie jest to trochę paradoksalne? Zdejmujemy ubrania, żeby przestać się wzajemnie oceniać, a chwilę później zaczynamy analizować, kto powinien bardziej zadbać o swoją sylwetkę.
Nie oznacza to, że mamy przestać rozmawiać o otyłości, jej konsekwencjach czy potrzebie aktywności fizycznej. Przeciwnie, są to ważne zagadnienia. Musimy jednak pamiętać, że osoby zmagające się z nadmierną masą ciała często spotykają się ze stygmatyzacją, która może negatywnie wpływać na ich samopoczucie i zdrowie, a także utrudniać korzystanie z pomocy medycznej.[7]
Może więc zamiast zastanawiać się, dlaczego ktoś ma taki, a nie inny brzuch, lepiej zapytać, czy nasze naturystyczne środowisko rzeczywiście potrafi zaakceptować różnorodność ludzkich ciał. Bo deklarowanie braku oceniania jest łatwe. Prawdziwy sprawdzian zaczyna się wtedy, gdy obok nas na plaży pojawia się ktoś, kto zupełnie nie pasuje do naszych wyobrażeń o zdrowej czy atrakcyjnej sylwetce.
Czy akceptacja własnego ciała oznacza rezygnację z dbania o siebie?
W tym miejscu dochodzimy chyba do najważniejszego pytania całego naszego felietonu. Czy można w pełni zaakceptować swoje ciało, a jednocześnie chcieć coś w nim zmienić? Czy troska o zdrowie, poprawianie kondycji i podejmowanie wysiłku fizycznego nie stoją przypadkiem w sprzeczności z ideą akceptacji siebie?
Moim zdaniem problem zaczyna się wtedy, gdy utożsamiamy akceptację własnego ciała z bezwarunkowym zadowoleniem z każdego jego aspektu albo przeciwnie – uznajemy, że chęć poprawienia kondycji musi wynikać z niezadowolenia z wyglądu.
Tymczasem można mieć brzuch, którego nie zamierzamy ukrywać, zaakceptować rozstępy, blizny czy oznaki upływającego czasu, a jednocześnie postanowić, że chcemy mieć więcej siły, lepszą wydolność i sprawniej pokonywać codzienne trudności. Nie ma w tym żadnej sprzeczności. Nie musimy najpierw polubić swojego odbicia w lustrze pod każdym względem, żeby zacząć robić coś dobrego dla własnego organizmu.
W psychologii pozytywnego obrazu ciała pojawia się interesujące pojęcie doceniania funkcjonalności ciała (body functionality appreciation). Chodzi o zwracanie uwagi nie tylko na to, jak wyglądamy, ale przede wszystkim na to, co nasze ciało potrafi i co nam umożliwia. Możemy doceniać nogi, które pozwalają nam wędrować po górach, płuca umożliwiające swobodne pływanie, ręce, którymi wykonujemy codzienne czynności, czy zmysły pozwalające nam doświadczać otaczającego świata.
To nieco inne spojrzenie niż nieustanne kontrolowanie obwodu pasa, sprawdzanie wagi czy porównywanie własnej sylwetki ze zdjęciami innych osób. Zamiast pytać, czy dobrze wyglądam, możemy czasami zapytać, czy dobrze czuję się we własnym ciele i czy potrafię wykorzystać jego możliwości.[8]
Właśnie tutaj aktywność fizyczna nabiera zupełnie innego znaczenia. Spacer nie musi być sposobem na spalenie kalorii po obiedzie. Pływanie nie musi służyć poprawieniu wyglądu ramion, a jazda na rowerze nie musi być kolejnym etapem przygotowań do wakacji. Możemy po prostu czerpać przyjemność z ruchu, poprawiać swoją sprawność i dawać organizmowi coś, czego potrzebuje.
Może to być taniec, gimnastyka, spokojny spacer po lesie, zabawa w wodzie albo wycieczka rowerowa. Nie każdy musi pokochać siłownię, a niektórym wystarczy regularne wychodzenie z domu i stopniowe zwiększanie codziennej aktywności. Ważne, żeby znaleźć coś odpowiedniego dla siebie i swoich możliwości.
Jest też druga strona medalu. Aktywność fizyczna nie powinna stawać się kolejnym źródłem presji. Jeżeli ktoś zaczyna ćwiczyć wyłącznie dlatego, że wstydzi się swojego brzucha i chce wreszcie zasłużyć na pokazanie się nago na plaży, to trudno mówić o prawdziwej wolności od oceniania. W takim przypadku zmieniamy jedynie rodzaj presji, której poddajemy własne ciało.
Dlatego warto odwrócić sposób myślenia. Nie ćwiczę, ponieważ nie akceptuję swojego ciała. Ćwiczę, ponieważ je mam, korzystam z niego każdego dnia i chciałbym jak najdłużej zachować jego możliwości.
Być może właśnie tak powinniśmy rozumieć troskę o siebie w naturystycznym wydaniu. Nie jako nieustanną walkę z niedoskonałościami, ale jako przyjazną relację z własnym organizmem. Można przecież lubić swój brzuch i jednocześnie zabrać go na dłuższy spacer. Jedno drugiemu naprawdę nie przeszkadza. 😉
Czy brak ruchu to rzeczywiście problem naturyzmu?
Kiedy myślimy o naturystycznym wypoczynku, przed oczami często staje nam dość znajomy obrazek: plaża, ręcznik, leżak, książka, może parasol i spokojne wygrzewanie się na słońcu. W tle szum morza, a jedynym większym wysiłkiem jest od czasu do czasu przejście do wody. Trudno powiedzieć, żeby był to szczególnie dynamiczny model spędzania czasu. 😉
Oczywiście nie ma w tym nic złego. Odpoczynek jest przecież jedną z ważnych przyjemności, a nie każdy wyjazd musi przypominać obóz sportowy. Warto jednak zadać sobie pytanie, czy współczesna rekreacja naturystyczna nie stała się trochę zbyt mocno kojarzona właśnie z plażowaniem i biernym wypoczynkiem.
Przecież nagość wcale nie musi oznaczać, że przez cały dzień pozostajemy w jednym miejscu. Można pływać, spacerować brzegiem morza, wędrować po leśnych ścieżkach, jeździć na rowerze po trasach przeznaczonych dla naturystów, grać w siatkówkę, badmintona czy inne gry zespołowe. W ośrodkach naturystycznych można też organizować wspólne wycieczki, zajęcia rekreacyjne albo po prostu spotkania, podczas których ludzie robią coś razem, zamiast jedynie mijać się między plażą a sanitariatami.
To zresztą może być jedna z ciekawszych możliwości rozwoju naturystycznej oferty. Nie każdy przyjeżdża nad morze wyłącznie po to, żeby leżeć na piasku. Jedni wolą długie spacery, inni wodę, jeszcze inni rower albo gry w większym gronie. Aktywność może być więc nie tylko dodatkiem do wypoczynku, ale również sposobem na budowanie wspólnoty i poznawanie ludzi.
Nie oznacza to oczywiście, że naturyzm powinien nagle zamienić się w sekcję sportową. Nie wszyscy lubią ćwiczyć, nie każdy ma ochotę na rywalizację, a możliwości fizyczne bywają bardzo różne. Dla jednej osoby aktywnym wypoczynkiem będzie kilkunastokilometrowa wycieczka, dla innej spokojny spacer albo kilka chwil spędzonych w wodzie. I każda z tych form ma swoje miejsce.
Warto przy tym pamiętać, że ruch nie jest wyłącznie kwestią sportowych ambicji. Światowa Organizacja Zdrowia w zaleceniach z 2020 roku podkreśla, że każda aktywność ma znaczenie, a nawet niewielka ilość ruchu jest lepsza niż jego całkowity brak. Dla dorosłych rekomenduje 150–300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo lub równoważną ilość wysiłku intensywnego. Co istotne, do aktywności zalicza nie tylko sport, ale również chodzenie, jazdę na rowerze i rekreację. [9]
Nie musimy oczywiście przeliczać każdego spaceru na minuty ani zabierać na plażę zegarka sportowego. Chodzi raczej o przypomnienie, że ciało potrzebuje ruchu, a jego regularna dawka służy nie tylko kondycji fizycznej, lecz także samopoczuciu. Nie trzeba przy tym od razu zdobywać górskich szczytów. Czasem wystarczy zejść z leżaka i przejść się kawałek dalej niż do lodziarni.
Może więc problemem nie jest sam brak ruchu w naturyzmie, lecz to, że zbyt rzadko pokazujemy go jako jedną z możliwości wspólnego spędzania czasu. Plażowanie nadal może być przyjemnością, ale nie musi być jedyną propozycją. Naturyzm ma przecież potencjał, by łączyć swobodę, kontakt z przyrodą, odpoczynek i aktywność. I chyba szkoda byłoby z tego potencjału nie korzystać.
Młodzi ludzie szukają czegoś więcej niż miejsca do opalania
W jednym z wcześniejszych felietonów, zatytułowanym „Dlaczego młode pokolenie omija naturyzm?”, zastanawialiśmy się, dlaczego młodzi ludzie niezbyt licznie pojawiają się w naszym środowisku. Poruszaliśmy wtedy kilka możliwych przyczyn: sposób postrzegania naturyzmu, jego wizerunek, bariery wejścia czy brak poczucia, że jest to przestrzeń również dla nich.
Dziś chciałabym wrócić do tego tematu z nieco innej strony. Być może warto zadać sobie pytanie, co właściwie proponujemy młodemu człowiekowi, który zaczyna interesować się naturyzmem. Czy pokazujemy mu ciekawy sposób spędzania wolnego czasu, czy przede wszystkim informujemy, gdzie można zdjąć ubranie i spokojnie poleżeć na plaży?
Nie ma nic złego w plażowaniu. Dla wielu osób to właśnie ono jest najważniejszą przyjemnością związaną z naturyzmem. Jednak młodzi ludzie często szukają także okazji do poznawania innych, wspólnych przeżyć i aktywności. Chcą gdzieś pojechać, coś zobaczyć, spróbować nowych rzeczy, poznać ludzi o podobnych zainteresowaniach. Samo zapewnienie miejsca do opalania może więc okazać się ofertą dość skromną.
Wyobraźmy sobie, że ośrodki i stowarzyszenia naturystyczne częściej organizują wspólne wycieczki rowerowe, spacery, spływy, turnieje siatkówki, spotkania integracyjne czy weekendowe wyjazdy. Nie muszą to być wielkie imprezy ani kosztowne przedsięwzięcia. Czasami wystarczy kilka osób, dobry pomysł i ktoś, kto zechce wziąć na siebie organizację. Takie wydarzenia mogą sprawić, że naturyzm przestanie kojarzyć się wyłącznie z miejscem, w którym przebywamy nago, a zacznie być postrzegany jako środowisko, w którym można po prostu ciekawie spędzać czas.
Ważne jest również to, jak o naturyzmie opowiadamy. Jeżeli w naszych materiałach dominują zdjęcia plaż, leżaków i opalających się osób, trudno oczekiwać, że odbiorca dostrzeże całą różnorodność tej idei. Warto pokazywać także wspólne aktywności, wyjazdy, kontakt z przyrodą, rekreację i zwyczajne życie społeczności. Nie chodzi o zmianę naturyzmu w sportowy klub, ale o pokazanie, że ma on więcej do zaoferowania.
Nie twierdzę oczywiście, że właśnie tego oczekuje każdy młody człowiek. Nie mamy też podstaw, by przypisywać młodemu pokoleniu konkretne powody unikania naturyzmu. Nie wiemy, czy decydują o tym kwestie obyczajowe, prywatność, obawy przed oceną, brak znajomych w środowisku, czy po prostu inne zainteresowania. Nie powinniśmy więc szukać jednej przyczyny i ogłaszać jej uniwersalnym wyjaśnieniem.
Może jednak zamiast zastanawiać się wyłącznie nad tym, dlaczego młodzi do nas nie przychodzą, warto zapytać, czy sami dajemy im wystarczająco dużo powodów, żeby przyszli i zostali.
Bo naturyzm może być czymś więcej niż sposobem na spędzenie słonecznego popołudnia. Może być okazją do przyjaźni, wspólnych podróży, aktywnego wypoczynku i budowania relacji. A jeśli chcemy, żeby kolejne pokolenia zainteresowały się naszym środowiskiem, powinniśmy pokazywać im nie tylko to, co w naturyzmie było kiedyś ważne, ale również to, co może być atrakcyjne dzisiaj.
I może właśnie tutaj mamy jeszcze sporo do zrobienia. Nie wystarczy zostawić wolnego miejsca na plaży. Warto mieć też pomysł, co można zrobić razem, kiedy już z niej zejdziemy. 😉
Nie musisz mieć sportowej sylwetki, żeby być naturystą
Po tych wszystkich rozważaniach o zdrowiu, ruchu i aktywnym wypoczynku chciałabym bardzo wyraźnie zaznaczyć jedną rzecz: naturyzm nie jest klubem fitness. Nie ma tu egzaminu sprawnościowego, komisji oceniającej obwód talii ani konkursu na najbardziej wyrzeźbiony brzuch. I całe szczęście!
Nie chciałabym, żeby nasze wcześniejsze uwagi zostały odebrane jako sugestia, że naturyzm powinien promować określony wygląd albo że osoby mniej aktywne fizycznie mają coś do nadrobienia, zanim będą mogły poczuć się częścią środowiska. Byłoby to zaprzeczeniem jednej z najważniejszych wartości naturyzmu – swobody i akceptacji ciała takim, jakie jest.
Na plażach i w ośrodkach spotykamy ludzi w różnym wieku, o różnych sylwetkach i możliwościach. Są wśród nas osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, przewlekle chore, po przebytych operacjach, z ograniczeniami ruchowymi. Niektórzy mogą bez problemu przemierzać długie trasy rowerowe, inni potrzebują odpoczynku po krótkim spacerze. Jeszcze inni najlepiej czują się po prostu na leżaku, w cieniu drzewa, z książką w ręku.
Czy to oznacza, że jedni są bardziej naturystami od drugich? Oczywiście, że nie.
Aktywność fizyczna powinna być dostosowana do indywidualnych możliwości, stanu zdrowia i upodobań. Dla jednej osoby będzie to pływanie, dla innej spokojny spacer, ćwiczenia rehabilitacyjne albo kilka minut ruchu w ciągu dnia. Nie każdy musi lubić sport, a już na pewno nikt nie powinien czuć presji, że musi uczestniczyć w każdej organizowanej aktywności.
Jest też pewne niebezpieczeństwo, na które warto uważać. Przez lata krytykowaliśmy nierealistyczne kanony urody i presję posiadania idealnej sylwetki. Nie chcielibyśmy chyba teraz stworzyć kolejnego wzorca, tylko pod innym hasłem. Zamiast wymagać płaskiego brzucha, zaczęlibyśmy wymagać dobrej kondycji, zamiast oceniać wygląd – oceniać liczbę przebiegniętych kilometrów. Zmieniłoby się kryterium, ale mechanizm pozostałby ten sam.
Zdrowy styl życia nie powinien być kolejnym narzędziem do porównywania ludzi. Ma pomagać nam lepiej funkcjonować, a nie dzielić na tych, którzy dbają o siebie wystarczająco dobrze, i tych, którzy rzekomo robią to za mało.
Dlatego warto promować ruch, zachęcać do aktywnego wypoczynku i pokazywać jego zalety. Ale róbmy to z otwartością, bez zawstydzania i bez stawiania warunków. Niech wspólna wycieczka będzie zaproszeniem, a nie sprawdzianem. Niech możliwość pogrania w siatkówkę cieszy tych, którzy mają na to ochotę, ale nie odbiera przyjemności tym, którzy wolą zostać na plaży.
Nikt nie powinien musieć udowadniać swojej sprawności, żeby zasługiwać na akceptację. Naturyzm ma być przestrzenią wolności, a nie kolejnym miejscem, w którym człowiek zastanawia się, czy jego ciało jest wystarczająco dobre.
Możemy zachęcać do troski o zdrowie, nie zapominając przy tym o szacunku dla ludzi. Jedno naprawdę nie wyklucza drugiego. I właśnie tej równowagi powinniśmy pilnować najbardziej.
Może warto wrócić do troski o ciało, nie wracając do oceniania jego wyglądu?
Po przejściu przez wszystkie te zagadnienia dochodzę do wniosku, że w dyskusji o współczesnym naturyzmie wcale nie musimy wybierać między akceptacją ciała a troską o zdrowie. Te dwie rzeczy mogą i powinny iść ze sobą w parze.
Przez lata naturyzm kojarzył się z czymś więcej niż tylko możliwością przebywania nago. Ważne były kontakt z przyrodą, swoboda, ruch, rekreacja i zainteresowanie zdrowym stylem życia. Z czasem mocniej wybrzmiały akceptacja własnego ciała, przełamywanie wstydu i odrzucanie narzuconych kanonów urody. To bardzo potrzebna zmiana. Dzięki niej więcej osób może poczuć, że nie musi niczego udowadniać ani dopasowywać się do cudzych wyobrażeń o atrakcyjnym wyglądzie.
Nie oznacza to jednak, że powinniśmy całkowicie zapomnieć o pozostałych wartościach. Być może warto nieco częściej przypominać, że ciało służy nam nie tylko do tego, żeby je pokazywać i akceptować. Służy również do chodzenia, pływania, oddychania, tańczenia, podróżowania i odkrywania świata. Dobrze, jeśli możemy cieszyć się jego możliwościami, a nie tylko patrzeć na nie z zewnątrz.
Nie proponuję powrotu do wszystkich dawnych ideałów. Historia naturyzmu pokazuje przecież, że obok wartościowych idei zdarzały się również wyobrażenia o tym, jak powinno wyglądać zdrowe i atrakcyjne ciało. Nie potrzebujemy kolejnego wzorca, który jednych zachęci, a innych wykluczy. Nie chcemy zamieniać presji szczupłej sylwetki na presję sportowej kondycji. Chodzi raczej o odzyskanie tego, co nadal ma sens: ruchu, kontaktu z naturą, aktywnego wypoczynku i świadomej troski o własny organizm.
Może więc ośrodki naturystyczne mogłyby częściej organizować wspólne spacery, wycieczki, gry i zajęcia rekreacyjne? Może stowarzyszenia powinny mocniej promować nie tylko miejsca do plażowania, ale także możliwości aktywnego spędzania czasu? A może po prostu w naszych rozmowach i publikacjach warto częściej pokazywać, że naturyzm nie kończy się na ręczniku rozłożonym na piasku?
Nie chodzi o narzucanie komukolwiek nowego stylu życia. Każdy ma prawo odpoczywać po swojemu. Jedni wybiorą długą wędrówkę, inni spokojne pływanie, a jeszcze inni cały dzień spędzą na leżaku. Ważne, żebyśmy nie mylili akceptacji z obojętnością, ale też nie zamieniali troski o zdrowie w pretekst do oceniania innych.
Osobiście chciałabym, żeby naturyzm potrafił łączyć jedno z drugim. Żebyśmy mogli mówić o zdrowiu bez zawstydzania, o ruchu bez presji i o akceptacji bez udawania, że nasze ciało nie potrzebuje troski. Nie musimy wyglądać jak modele z dawnych plakatów ani jak uczestnicy zawodów fitness. Wystarczy, że pamiętamy, iż mamy tylko jedno ciało i warto o nie dbać.
Bo ciało nie musi być idealne, żeby zasługiwało na szacunek. Nie musi być wysportowane, żeby zasługiwało na akceptację. Ale niezależnie od tego, jak wygląda, zasługuje na naszą troskę.
A teraz jestem ciekawa Waszego zdania. Czy współczesny naturyzm powinien mocniej promować aktywny wypoczynek i zdrowy styl życia? Czy może obecny nacisk na akceptację ciała jest wystarczający, a resztę każdy powinien pozostawić własnym wyborom? Chętnie poznam Wasze opinie – również te odmienne od moich. W końcu o takich sprawach najlepiej rozmawiać wspólnie. 😊
#AkceptacjaCiała #TroskaOZdrowie #ZdrowyStylŻycia
Przypisy
[1] Michael Hau, The Cult of Health and Beauty in Germany: A Social History, 1890–1930, University of Chicago Press, 2003; zob. również opracowanie dotyczące niemieckiego ruchu Lebensreform i jego różnorodnych nurtów.
[2] Karl Toepfer, Empire of Ecstasy: Nudity and Movement in German Body Culture, 1910–1935, University of California Press, 1997, rozdział „Nacktkultur”.
[3] Maren Möhring, „Der bronzene Leib. Die FKK-Ästhetik in der Weimarer Republik”. Autorka opisuje między innymi ideał szczupłego, opalonego i wysportowanego ciała oraz rolę gimnastyki w kulturze FKK.
[4] International Naturist Federation (INF-FNI), About Naturism, oficjalne omówienie współczesnego naturyzmu i różnych form uczestnictwa.
[5] International Naturist Federation (INF-FNI), The definition of Naturism is fifty years old, 9 sierpnia 2024 r. – przypomnienie definicji przyjętej podczas kongresu w Agde 5 sierpnia 1974 r.
[6] World Health Organization (WHO), Obesity and overweight, Fact sheet – informacje dotyczące otyłości, jej konsekwencji zdrowotnych i czynników wpływających na jej rozwój.
[7] Rubino F. i in., Joint international consensus statement for ending stigma of obesity, „Nature Medicine”, 2020, 26, s. 485–497. Publikacja przedstawia naukowe stanowisko dotyczące stygmatyzacji osób z otyłością i jej negatywnych konsekwencji.
[8] Tylka, T. L., Wood-Barcalow, N. L., What is and what is not positive body image? Conceptual foundations and construct definition, „Body Image”, 2015, 14, s. 118–129. Autorki omawiają między innymi akceptację ciała, szacunek do niego oraz docenianie jego funkcjonalności.
[9] World Health Organization, WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour, Geneva: WHO, 2020, ISBN 978-92-4-001512-8. Publikacja WHO.
-
- · para_para
- ·
Jak zwykle poruszyłaś wiele aspektów tematu, chciałbym się odnieść do części "Czy akceptacja własnego ciała oznacza rezygnację z dbania o siebie". Uważam że wcale nie, a wręcz przeciwnie. Uważam że zaakceptowanie własnego wyglądu noże spowodować właśnie pojawienie się chęci do zadbania o własne ciało. Bo jeśli ktoś akceptuje siebie, swoje ciało, to znaczy że czuje się dobrze sam że sobą a wtedy jest w stanie tak naprawdę o siebie zadbać, żeby dalej czuć się dobrze. Wcale nie trzba być przysłowiowym "Adonisem", nie trzeba przebiegać wielu kilometrów czy przejeżdżać trasy R10 na rowerze. Brzuch i rozstępy czasem są wynikiem chorób albo właśnie braku akceptacji siebie, przybicia, depresji itp.
Naturyści to zwykli ludzie, wypadkowa całego społeczeństwa, tak samo jak inne społeczności, i z takimi samymi problemami się mierzą. To że lubią przebywać nago w zasadzie nie zmienia nic, oprócz tego że bardziej widoczne są ewentualne uchybienia w sylwetce. Ale.ta nagość właśnie sprawia że łatwiej o samoakceptację.
Oczywiście wszystko to co napisane jest moją subiektywną opinią, nie popartą żadnymi badaniami i chętnie poznam opinię innych użytkowników.
Pozdrownienia
-
Ja też znam, i też fajne wspomnienia....🫣, życzę spełnienia fantazji .....
"Bo fantazja, fantazja, bo fantazja jest od tego, aby bawić się, aby bawić się, aby bawić się na całego".........
-
Fasolki? 😃 Zaraz sprawdzę, ale raczej tak.
-
No tak, takich hitów się nie zapomina.... Tym bardziej że nie było innych😜, a nie przepraszam jeszcze był "Puszek okruszek"😜